De kunst van het Watercloset
Afgelopen donderdag bezocht ik het Kröller-Müller museum op de Veluwe. Een museum met vernieuwend werk, over een periode van ruim een eeuw door internationale kunstenaars. Nadat we ongeveer een uur hadden gekeken naar de meest indrukwekkende werken, zijn we op het terrasje neergestreken bij de kantine. Wat mij opviel was een groot eco toilet dat met de ingang tegen het raam van het museumgebouw op een pallet was gedropt. Natuurlijk is het aannemelijk dat dit object ook een kunstwerk was. Je zet toch niet zomaar een verdwaald toilet op een terras, waar mensen aan het genieten zijn van hun appelpunt en cappuccino. Maar aangezien het toilet voor het gevoel in de weg stond en het geen plastische of esthetische indruk maakte; begon ik te twijfelen. Er ontstond een discussie tussen mij en mijn moeder. Mijn zus was stellig van mening dat het om een echt kunstwerk ging. Toch bleef de vraag hardnekkig door mijn hoofd spelen. Uiteindelijk ben ik toch gaan vragen of het toilet met artistieke redenen op het terras geplaatst was. Het antwoord luidde "ja".
Het is zeker niet de eerste keer dat een kunstenaar het toilet als inspiratiebron gebruikt. In 1917 stuurde kunstenaar Marcel Duchamp een urinoir in bij een juryloze expositie in New York. Het urinoir was door de Franse kunstenaar met de zijkant op een sokkel geplaatst en gesigneerd met het pseudoniem R.Mutt. Deze compositie noemde hij "Fountain". De inzending zorgde voor veel opschudding bij de organisatoren van de expositie. Uiteindelijk is het kunstwerk niet toegelaten bij deze expositie. Het was niet de bedoeling van Duchamp om Fountain tot een echt kunstwerk te waarderen. Hij wilde er mee bereiken dat mensen gingen nadenken over wat de waarde van kunst is. Inmiddels is Fountain uitgeroepen tot een van de meest invloedrijke kunstwerken van 20e eeuw. De originele waarde van Fountain is 2,8 miljoen.